Kuzey Makedonya’nın Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik süreci, Viyana’da faaliyet gösteren Europa Zentrum tarafından düzenlenen bir panelde masaya yatırıldı. Panelde, Viyana’da yaşayan Kuzey Makedonyalı akademisyenler sürece dair eleştirel değerlendirmelerde bulundu: Hem Kuzey Makedonya'nın reform eksiklikleri hem de AB'nin tutarsız politikaları sorgulandı.

Dr. Lura Pollozhani, Graz Üniversitesi’nde hukuk ve siyaset doktorasını tamamlamış bir akademisyen ve geçmişte Kuzey Makedonya Başbakanı'na danışmanlık yapmış bir isim. Panelde, entegrasyon sürecine ilişkin umutla hayal kırıklığı arasında gidip gelen bir tablo çizdi.

“Bu çok hassas bir denge. Kuzey Makedonya, AB’ye katılıma gerçekten inanarak ilerlediğinde reformlarda gözle görülür bir başarı yakaladı. AB Konseyi müzakerelerin başlamasını defalarca tavsiye etti. Ama hâlâ somut bir ilerleme yok.”

Pollozhani’ye göre, üyelik sürecinin bu denli uzaması, Batı Balkanlar’da AB’ye karşı bir isteksizlik ve eleştirel yaklaşım yaratıyor. AB yetkilileri ise bölgedeki reformların yetersizliğinden şikayet ediyor. Pollozhani, AB kurumlarının sürecin nihai hedefi konusunda net bir duruş sergilemesi gerektiğini “Ülkeler, AB’nin somut fayda sağladığını gördüklerinde reformlara daha açık hale geliyor," AB’nin yeni büyüme planı da bir tür 'bahis' niteliğinde çünkü her ülke bir reform ajandası belirlemeli ve buna göre çalışmalı ki hem finansal destek alabilsin hem de bunu sürdürebilsin.” sözleri ile vurguluyor.

Oxford Üniversitesi Sosyal Politika Bölümü doktora mezunu ve Viyana Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü araştırmacısı Kristijan Fidanovski, panelde, AB üyelik sürecinde karşılaşılan vetoların entegrasyonu nasıl tıkadığına dikkat çekti. Fidanovski,

“Hiçbir işleyen kurum oybirliğiyle çalışmaz. Sadece siyasette değil, genel anlamda da. Bu durum, özellikle Batı Balkan ülkelerinin üyeliği söz konusu olduğunda ciddi sorunlara yol açıyor çünkü bu mekanizma şantaja açık bir yapı oluşturuyor,” dedi.

Fidanovski’nin bu eleştirisini destekler şekilde, Pollozhani de Bulgaristan’ın müzakere sürecine dahil edilmesinin sürece olumsuz etkilerinden söz ederken “Bu bir emsal teşkil ediyor çünkü ikili anlaşmazlıkların her yerde ve her zaman müzakere masasına taşınabileceği anlamına geliyor. Bu da hem şu anda hem de gelecekte birçok sorunun kapısını aralıyor.” ifadelerini kullandı.

Avusturya, Kuzey Makedonya’nın AB Yolculuğunda Nasıl Bir Destek Sağlıyor?

Her iki akademisyen de Avusturya’nın Batı Balkanlar’ın AB’ye entegrasyonu konusunda oldukça aktif ve yapıcı bir rol üstlendiğini belirtiyor.

Fidanovski, “Avusturya, ülkemizdeki kamuoyunda oldukça görünür hale geldi. Başbakanımız sık sık Viyana’yı ziyaret ediyor. Bu da Viyana’nın Bulgaristan ile yaşanan anlaşmazlıkta arabulucu rolü üstlenebileceği sinyalini veriyor.” sözleri ile Viyana’nın süreçteki diplomatik önemine dikkat çekiyor.

Pollozhani ise Avusturya’nın tutumunu, “Genel olarak Avusturya’nın duruşu bölgede olumlu karşılanıyor. Dışişleri Bakanlığı Batı Balkanlar’a yönelik birçok etkinlik düzenliyor. İki taraf arasında açık bir iletişim hattı ve şeffaflık söz konusu.” diye değerlendiriyor.

Ayrıca, Avusturya Parlamentosu, Batı Balkan ülkelerinin AB üyeliğine aktif destek vereceğini açıkça belirtmiş durumda. Bölge, Avusturya dış politikasının ana odak noktalarından birini oluşturuyor. Altı ülke de katılım sürecinde farklı aşamalarda bulunuyor.

Translated to Turkish by: Gizem Gülen Tuaç